Energiearmoede bij studenten: slecht geïsoleerde koten als structureel probleem

21 maart 2026

De kosten voor studentenhuisvesting in België zijn de afgelopen jaren explosief gestegen. In Brussel betaalt een student inmiddels gemiddeld 680 euro per maand voor een kot, in Gent en Leuven schommelt dat rond de 540 tot 570 euro. Bovenop de huurprijs komt vaak nog 30 tot 50 euro aan energiekosten. Veel van die koten bevinden zich in oudere panden met gebrekkige isolatie, waardoor de energiefactuur nog verder oploopt. In Nederland, waar het probleem van slecht geïsoleerde woningen eveneens speelt, kunnen huiseigenaren via gespecialiseerde platforms eenvoudig gratis dakisolatie-offertes aanvragen bij gecertificeerde bedrijven. Een dergelijke laagdrempelige aanpak voor verhuurders is precies wat er in België ontbreekt.

Volgens het Kotkompas geeft één op de vier studenten aan moeite te hebben om de huur of energiekosten te betalen. Dat cijfer is verontrustend, maar niet verrassend voor wie de Belgische huisvestingsmarkt kent. In vijf jaar tijd zijn de kotprijzen met gemiddeld 100 euro per maand gestegen. De oorzaken zijn een combinatie van schaarste, inflatie en te weinig investeringen in nieuwbouw en renovatie van bestaand patrimonium.

Slecht geïsoleerd, toch te duur

Het probleem reikt verder dan hoge huurprijzen alleen. Een groot deel van het Belgische woningbestand, inclusief de panden die als studentenkot verhuurd worden, is energetisch ondermaats. Slechte dakisolatie, enkele beglazing en tochtende ramen zijn geen uitzondering, vooral in de oudere stadswijken rond universiteitscampussen. Studenten betalen daardoor niet alleen een hoge huurprijs, maar ook een onevenredig hoge energierekening voor een woning die nauwelijks warm te krijgen is.

De Vlaamse overheid heeft met de renovatieplicht een stap in de goede richting gezet. Wie een woning koopt met een EPC-label E of F, moet die binnen zes jaar opwaarderen naar minstens label D. Maar voor verhuurders van studentenkoten geldt die verplichting bij een overdracht, niet bij het voortzetten van een bestaand huurcontract. Pas vanaf 2028 mogen verhuurders van slecht geïsoleerde woningen de huur niet meer indexeren, en vanaf 2030 worden woningen met een label slechter dan D mogelijk helemaal van de huurmarkt geweerd. Voor studenten die vandaag in een tochtig kot zitten, komt dat te laat.

Nederland als voorbeeld

Aan de andere kant van de grens pakt Nederland het probleem grootschaliger aan. Met het Nationaal Isolatieprogramma trekt de Nederlandse overheid ruim vier miljard euro uit om 2,5 miljoen woningen te isoleren tegen 2030. De nadruk ligt op de 1,5 miljoen slechtst geïsoleerde woningen. Maar liefst 337 van de 342 gemeenten nemen deel aan het programma. Energiefixers gaan huis aan huis langs in wijken met slecht geïsoleerde woningen om bewoners te helpen met concrete maatregelen.

Wat opvalt is het verschil in toegankelijkheid. Waar Nederlandse huiseigenaren en verhuurders via online platforms snel offertes kunnen opvragen en vergelijken, blijft het in België een stuk omslachtiger om de juiste aannemer te vinden en de beschikbare premies te benutten. De Vlaamse Mijn VerbouwPremie bestaat weliswaar, maar de regels veranderen bijna jaarlijks, de premiepercentages dalen en vanaf 2026 vallen de hogere inkomensgroepen voor veel werken zelfs volledig uit de boot. Dat gebrek aan stabiliteit en overzichtelijkheid schrikt verhuurders af.

Een kwestie van rechtvaardigheid

Energiearmoede bij studenten is geen individueel probleem. Het is het gevolg van een woningmarkt die winst boven woonkwaliteit plaatst, van een overheid die te traag handelt en van een systeem dat de lasten afwentelt op wie het minst draagkrachtig is. Studenten kiezen niet voor een slecht geïsoleerd kot; ze nemen wat beschikbaar en betaalbaar is. De verantwoordelijkheid om te renoveren ligt bij de eigenaars en bij de overheden die hen daartoe moeten verplichten en ondersteunen.

Comac pleit al langer voor structurele maatregelen: een versnelde renovatieplicht voor verhuurders, betaalbare studentenhuisvesting in publieke handen en een sociaal energiebeleid dat de zwakste schouders niet het zwaarst belast. Zolang die maatregelen uitblijven, zullen studenten de rekening blijven betalen, letterlijk en figuurlijk.

De strijd voor betaalbare en kwalitatieve studentenhuisvesting is onlosmakelijk verbonden met de bredere strijd voor klimaatrechtvaardigheid. Isolatie is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor waardig wonen. En waardig wonen is een recht, geen privilege.