Studentenprotest op til tegen ondemocratische Orde der Geneesheren
dinsdag 21 februari 2012
In 1971 stichtte Kris Merckx de eerste groepspraktijk van Geneeskunde voor het Volk in Hoboken. In de nadagen van het studentenprotest van mei '68 en de ontstaansperiode van AMADA, lieten Kris Merckx en Michel Leyers zich inspireren door de leuze 'Dien het volk' en besloten ze een praktijk te openen, met consultaties aan terugbetalingstarief, in Hoboken, vlakbij de scheepswerven van Cockerill. Datzelfde jaar al viel de eerste klacht van de Orde der Geneesheren in de brievenbus, wegens gratis geneeskunde. Ook andere progressieve wijkgezondheidscentra die in die periode hun oorsprong vonden, kregen met gelijkaardige vervolgingen te maken.
Gedurende de volgende decennia volgden verschillende rechtszaken wegens het niet respecteren van een schorsing en werd verschillende malen gepoogd de bezittingen van artsen van GVHV in beslag te nemen wegens het niet betalen van hun lidgeld (uit protest). Dit werd echter telkens verhinderd door een massale mobilisatie van patiënten en sympathisanten. In het boek 'Dokter van het Volk' doet Kris Merckx het relaas van al deze gebeurtenissen.(1) Velen herinneren zich nog de spectaculaire beelden van conflicten van toen. Voor de iets jongeren onder ons, de beelden van de belegering van het huis van Harrie Dewitte door de rijkswacht in 1985 zijn te bekijken op Youtube, in het filmpje van Kris Merckx te gast bij Phara.
Beelden als deze deden natuurlijk niet veel goeds aan het imago van de Orde. In vele provincies kwam het in de loop der jaren dan ook tot een officieuze 'wapenstilstand' tussen Orde en niet-betalers. In sommige provincies blijft de Provinciale Raad van de Orde echter volharden in het kwade - deze totale willekeur werpt natuurlijk ook vermoedens van belangenvermenging op. In 2010 nog trachtte de Orde beslag te leggen op de erfenis van Dr. Eric Hufkens uit Marcinelle. Deze zomer werden de patiënten van datzelfde Marcinelle gemobiliseerd toen ook hun andere dokter Sofie Merckx bij terugkomst uit vakantie een brief van de deurwaarder in haar brievenbus vond. Toen men echter, o.a. via artikels in Le Soir en De Morgen, liet weten dat patiënten en sympathisanten voor genoeg stoelen zouden zorgen om in beslag te nemen, was het voor de Orde plots al niet meer nodig. En nu dus worden ook de artsen van Zelzate opnieuw op het matje geroepen.
Op 1 maart 2012 dus, om 10u, moeten zij verschijnen voor de vrederechter. Naast de traditionele mobilisatie van patiënten zal er deze keer ook een speciale delegatie van studenten uit Gent zijn. Enkele geneeskundestudenten van Gent plannen een petitie-actie onder de studenten en verzamelden al een 25-tal handtekeningen van professoren die het protest steunen. Ook COMAC vindt deze vervolging een schande en wil op 1 maart met zoveel mogelijk mensen aanwezig zijn. Het kan niet zijn dat op een moment dat de Orde zelf het standpunt ingenomen heeft dat veranderingen nodig zijn, het toch blijft artsen vervolgen die weigeren lidgeld te betalen net omwille van het feit dat ze daarmee hopen de problemen van de Orde onder de aandacht te brengen!
Wat zijn nu juist de bezwaren van de niet-betalers tov de Orde der Geneesheren? Op de eerste plaats is er natuurlijk de conservatieve maatschappelijke positionering van de Orde. We zagen reeds hoe de Orde in de jaren 70 progressieve artsen en wijkgezondheidscentra vervolgden die trachtten de eerstelijn gezondheidszorg toegankelijker en meer emancipatorisch te maken. Maar ook de steun aan een reactionaire artsenstaking in 1979-80 leidde tot veel protest. En ook op gebied van ethische dossiers speelde de Orde nooit een vooruistrevende rol, vaak het tegenovergestelde. Een voorbeeld: het in beslag nemen van medische dossiers van artsen die abortus toepasten. Er zijn echter ook structurele argumenten tegen de werking van de Orde zoals ze nu is. Er is geen enkele democratische controle vanuit de rest van de maatschappij; het toepassen van een deontologisch verantwoorde geneeskunde is toch een zaak die de ganse bevolking aanbelangt en niet alleen de artsen. Daarnaast is de tuchtspraak van de Orde in tegenspraak met verschillende juridische procedures van ons land.
In een artikel in het Tijdschrift voor Geneeskunde van vorige week (2) werken de 4 artsen Kris Merckx, Patrik Vankrunkelsven, Marc De Meyere en Jean-Jaques Amy, ordestrijders van het eerste uur, al deze argumenten uit en roepen ze op voor een afschaffing of verregaande hervorming van de Orde, met verwijzing naar verschillende andere landen. In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld bestond iets gelijkaardigs als in België, maar deze 'General Medical Council' slaagde er niet in iets te ondernemen tegen Dr. Shipman die uiteindelijk in 1998 veroordeeld werd voor het opzettelijk doden van 15 patiënten. In 2008 koos het Britse parlement daarom voor het oprichten van een 'Office of Health Professionals Adjudicator', die vanaf nu de publieke controle op het medisch handelen garandeert.
COMAC-studenten steunt dus deze strijd voor het afschaffen van de ondemocratische en corporatistische Orde der Geneesheren en zal er alles aan doen om de 5 artsen van Zelzate te steunen. Free the Five!
Referenties
Deel 2 van het boek 'Dokter van het Volk' van Kris Merckx (2008, uitgeverij EPO) gaat volledig over het gevecht met de Orde der Geneesheren.
“De Orde van geneesheren op een keerpunt: hervormen of verdwijnen.” Tijdschrift voor Geneeskunde, nr. 2, 2012.
Voor een overzicht van alle recent verschenen documenten en artikels over de strijd van Geneeskunde voor het Volk tegen de Orde der Geneesheren, zie hun website:
http://gvhv-mplp.be/nl/dossier/orde-der-geneesheren
